CO2-uitstoot uit fossiele brandstoffen daalt dit jaar

Het jaar is nog niet voorbij, maar nu al wordt duidelijk dat de wereldwijde uitstoot lager zal liggen dan in 2025. Het Global Carbon Budget schat de uitstoot uit fossiele brandstoffen dit jaar op 38,2 miljard ton - een daling met 0,4%. Aan het onderzoek werkten meer dan negentig instellingen over de hele wereld mee, waaronder ook het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ).

De oorlog in Iran speelt waarschijnlijk een rol: de schok op de energiemarkten, onder meer door de sluiting van de Straat van Hormuz, heeft de uitstoot uit olie immers met zo’n 1,9% doen dalen.

Maar hoewel de vraag naar energie wereldwijd blijft stijgen, kunnen wind en zon al twee derde van die groei opvangen. Ook de opmars van elektrische voertuigen heeft een grote impact.

China

China speelt een belangrijke rol in de positieve cijfers. Verwacht wordt dat de Chinese uitstoot dit jaar met 0,9% zal dalen, na al twee jaar van relatief beperkte groei. China is verantwoordelijk voor bijna een derde van de wereldwijde fossiele uitstoot, maar zet ook volop in op schone technologieën.

Het land is zo goed voor de helft van de wereldwijd vermeden uitstoot dankzij hernieuwbare energie en elektrische voertuigen.

De uitstoot van de VS zal naar verwachting met 1,3 procent dalen, vooral door lagere uitstoot uit steenkool. Ook in de EU en Japan daalt de uitstoot, met respectievelijk 1,5% en 1%. India daarentegen laat een groei van 4,4% optekenen.

Totale uitstoot

Het cijfer van 38,2 miljard ton houdt enkel rekening met de uitstoot uit fossiele brandstoffen. Maar ook veranderend landgebruik, zoals bossen die plaatsmaken voor landbouw, heeft invloed op de uitstoot. Als die wordt meegerekend, stijgt het totale cijfer naar 43,3 miljard ton - een stijging tegenover de 42,8 miljard ton vorig jaar.

Dat betekent dat het resterende koolstofbudget (de hoeveelheid CO₂ die kan worden uitgestoten om de opwarming onder de anderhalve graad te houden) nu nog 150 miljard ton is. Minder dan vier jaar aan uitstoot dus aan het huidige tempo.

Ook El Niño speelt een rol: de opname van CO₂ in ecosystemen en in oceanen is hersteld na een ‘ernstige verzwakking’ tijdens het El Niño-weerpatroon van 2023 en 2024. Maar het betekent ook meteen dat de bijzonder krachtige El Niño van dit jaar aanzienlijke gevolgen zal hebben.

Geopolitiek

‘Een daling van de fossiele CO₂-uitstoot is bemoedigend, maar een vermindering die deels het gevolg is van geopolitieke schokken, is geen duurzame klimaatoplossing’, zegt Pierre Friedlingstein, van het Global Systems Institute in Exeter. ‘Het antwoord op de lange termijn blijft de snelle inzet van schone-energietechnologieën. Hernieuwbare energie en elektrische voertuigen compenseren de groei van de energievraag steeds meer, maar een verdere versnelling is nodig om de wereldwijde toename van uitstoot een halt toe te roepen en duurzaam te laten dalen.’

Corinne Le Quéré, klimaatwetenschapper aan de Universiteit van East Anglia, is hoopvoller en ziet dat die trend al is ingezet. ‘Schone technologieën helpen nu echt de wereldwijde uitstoot verminderen’, zegt ze. ‘Zonne- en windenergie en het gebruik van elektrische auto’s groeien snel, met China voorop. Op alle continenten verlagen landen hun uitstoot terwijl hun economie groeit. Verdere versnelling zou binnen enkele jaren het tij kunnen keren voor de wereldwijde uitstoot.’