‘De wereld laat de meisjes in de DRC in de steek’
Ebolacrisis in DR Congo treft ook de veiligheid van vrouwen en meisjes

© Julien Dewarichet / AZG

© Julien Dewarichet / AZG
Na zes maanden blijft de ebola-epidemie woeden in de Democratische Republiek Congo (DRC). De respons vertoont grote gebreken, zeggen hulporganisaties, terwijl de impact van de epidemie blijft toenemen. De angst voor de ziekte houdt steeds meer vrouwen weg uit ziekenhuizen, terwijl meisjes die hun ouders verliezen steeds meer risico lopen op misbruik of uitbuiting.
Sinds het begin van de uitbraak zes maand geleden zijn er meer dan 11.000 gevallen en 5400 sterfgevallen gemeld. In meer dan een kwart van de bevestigde gevallen gaat het om kinderen. Wekelijks worden nog altijd vier- tot vijfhonderd nieuwe gevallen gemeld, en de uitbraak heeft zich uitgebreid naar 67 gezondheidszones in 8 provincies.
Maar ook de indirecte impact neemt toe, waarschuwt het International Rescue Committee (IRC), met name op de veiligheid van vrouwen en meisjes. Uit angst voor de ziekte mijden ze noodzakelijke medische zorg en lopen ze een groter risico op geweld als ze de steun van hun familie moeten missen.
Geruchten
Teams van het IRC registreerden in totaal 84 geruchten, zoals het verhaal dat mensen die naar behandelcentra gaan ‘er niet meer uitkomen’. Dergelijke geruchten leiden ertoe dat vrouwen klinieken mijden, bijvoorbeeld voor postnatale zorg. Vrouwen werken ook minder vaak in groepsverband op het land, terwijl die samenwerking hen net beschermt tegen geweld. Veel vrouwen en meisjes voelen zich onveilig als ze alleen moeten werken, en dat heeft ook een impact op de honger.
De bezorgdheid over seksueel misbruik en uitbuiting van meisjes neemt toe, zegt Alice Ribes, directeur Ebola-respons bij het IRC. Daarnaast zien ze ook een toename van huiselijk geweld in Noord-Kivu.
‘De wereld laat de meisjes in de DRC in de steek’, zegt Ribes. ‘Ebola is een gezondheidscrisis, maar voor vrouwen en meisjes is het ook een crisis op het gebied van veiligheid: zij lopen een groter risico in hun eigen huis en gemeenschap.’
Half jaar
Er zijn door de internationale gemeenschap wel honderden miljoenen vrijgemaakt, zegt Artsen Zonder Grenzen (AzG), maar er blijven nog kritieke tekortkomingen in de huidige acties.
‘Hoewel er enorme bedragen zijn uitgetrokken voor de respons, staan veel hulpverleners in het veld er vaak met lege handen en lege zakken voor’, vertelt AzG-voorzitter Javid Abdelmoneim. ‘Onze teams zijn vaak sprakeloos door de disfuncties die zij op veel gebieden waarnemen. Zes maanden na de start van de respons is deze situatie simpelweg onacceptabel.’
De teams rapporteren onder meer over ongetrainde, onbetaalde of stakende hulpverleners; ambulances zonder brandstof; surveillanceteams die enkel op papier bestaan en zorgpersoneel dat niet over de nodige voorraden of technische ondersteuning beschikt om patiënten te kunnen behandelen.
Surveillance
De afgelopen maanden hebben de Congolese autoriteiten en hun internationale partners wel tastbare resultaten geboekt, zoals sterkere diagnostische capaciteit en meer en grotere isolatie- en behandelcentra zijn. Maar een van de grootste zorgen blijft het falende surveillancesysteem, nochtans een hoeksteen van elke ebola-respons. Hele gebieden worden nauwelijks gedekt of zelfs volledig verwaarloosd, zegt Artsen Zonder Grenzen. De afgelopen maand vond bijna tweederde van de gemelde ebola-gerelateerde sterfgevallen plaats in de gemeenschap, in plaats van in behandelcentra.
Daarnaast zijn de inspanningen onevenredig geconcentreerd in bepaalde gebieden, ten koste van andere brandhaarden waar de nood steeds urgenter wordt.
‘Er zijn te weinig hulpverleners actief buiten de oorspronkelijke brandhaarden om de verspreiding van het virus in andere zwaar getroffen delen van het land aan te pakken’, zegt Abdelmoneim. ‘Tegelijkertijd worden private zorgverleners -zoals klinieken, ziekenhuizen en apotheken - en traditionele genezers, grotendeels buiten de responsplannen gelaten. Nochtans zijn zij vaak het eerste aanspreekpunt voor mensen die zorg zoeken - en al te vaak is het ook de plek waar zij besmet raken. De respons moet worden aangepast aan deze realiteit. Anders riskeren we dat we jarenlang achter de feiten aan blijven lopen bij deze uitbraak.’
Niets missen?
Abonneer je op (één van) onze nieuwsbrieven.


